*( Trích sách “Gải Mã Những Bí Ẩn của Chiến Tranh Việt Nam của )

Ngày thứ 41, ngày 20-3

Một đoàn trực thăng 40 chiếc đáp xuống bốc Tiểu đoàn 3/2 Bộ binh ( 500 người ) tại phía Tây cứ điểm Sophia East giữa rừng đạn phòng không của quân CSVN, có 28 chiếc bị trúng đạn nhưng không có chiếc nào bị rơi.

Một đoàn trực thăng đáp xuống bốc Tiểu đoàn 4/2 Bộ binh ( 500 người ) nhưng chiếc phi cơ đầu tiên bị bắn cháy ngay tại bãi đáp cho nên cuộc bốc quân bị hoãn lại.

Trong ngày có tổng cộng 1.388 phi vụ trực thăng võ trang, 27 phi vụ thả bom và 11 phi vụ B.52.  Tổng số bom thả trong ngày là 909 tấn.

Ngày thứ 42, ngày 21-3

-Lúc 3 giờ sáng, Tiểu đoàn 2/2 và Tiểu đoàn 4/2 Bộ binh VNCH ( mỗi tiểu đoàn 500 người ) di chuyển lên một cao điểm cách Căn cứ Sophia East 2 cây số về hướng Đông để chuẩn bị chờ trực thăng đến bốc đi.  Nhưng 2 trung đoàn CSVN thuộc Sư đoàn 2 CSVN ( 5.000 người ) đã bao vây tấn công cao điểm.  Hai bên đánh nhau dữ dội dưới ánh hỏa châu từ Căn cứ Delta, pháo binh từ Delta rót chung quanh vị trí của 2 tiểu đoàn Bộ binh.

-Đến sáng trực thăng võ trang đến nơi tấn công quân CSVN.  Buổi trưa quân CSVN rút lui, để lại chiến trường 245 xác, 52 súng B.40 và B.41, 7 súng cối 61 ly, 7 súng đại liên, 5 súng cối 82 ly, 8 súng fun lửa, 9 súng đại liên phòng không 12ly7 và 65 AK.47.  Phía Bộ binh VNCH có 37 chết, 58 bị thương và 15 mất tích.

-Buổi chiều, trực thăng bốc hai tiểu đoàn Bộ binh về Căn cứ khe Sanh

-Bộ chỉ huy Lữ đoàn 1 Dù và Tiểu đoàn 5 Dù ( 550 người ) cùng với lực lượng Thiết kỵ rời Căn cứ hỏa lực Alpha để về đến gần Cứ điểm Bravo, cách biên giới 5 cây số về hướng Tây.

-Khu vực hành quân chỉ còn lại 2 Lữ đoàn TQLC.

-Đêm 21, Trung đoàn 29 và Trung đoàn 803 CSVN thuộc Sư đoàn 324 B/CSVN áp sát Căn cứ Delta.  Đồng thời pháo kích vào Căn cứ, kể cả pháo trực xạ của xe tăng.

-Cũng đêm 21, Lữ đoàn 1 Thiết kỵ cùng với Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 8 Dù ( mỗi tiểu đoàn 550 người ) trên đường di chuyển về biên giới đã rời Quốc lộ 9 băng rừng đi về hướng Tây Nam, vượt qua sông Tchepone để vào biên giới.  Đoàn quân đã vào được biên giới vào trưa hôm sau.

Trong ngày 21-3 có tất cả 788 phi vụ trực thăng võ trang, 157 phi vụ thả bom và 11 phi vụ B.52.  Tổng số bom thả trong ngày là 921 tấn

Ngày thứ 43, ngày 22-3

-Buổi sáng, phi cơ quan sát phát hiện khoảng 20 xe tăng CSVN di chuyển trên Quốc lộ 9, cách biên giới 9 cây số, phi cơ phản lực tấn công đoàn tăng, bắn cháy chiếc đầu tiên;  súng phòng không của CSVN bắn hạ 1 phi cơ phản lực F.100, viên phi công không nhảy dù ra kịp. Thêm một phi tuần phản lực đến nơi, 2 chiếc tăng nữa bị bắn cháy, sau khi đoàn phi cơ rời vùng thì pháo binh 175 ly của quân đội HK đã nã tiếp vào vị trí của đoàn Tăng.

-Buổi sáng, 13 phi vụ thả bom đã thả xung quanh căn cứ Delta.  Một phi vụ B.52 đã chệch hướng rơi vào khu vực hai bên đang còn đánh nhau.  Kết quả phía TQLC có 85 chết, 238 bị thương và 100 súng bị hủy hoại.  Phía CSVN có 600 chết, 5 bị bắt và 200 súng bị tịch thu.

-Buổi trưa, 7 trực thăng đáp xuống Căn cứ Delta để thả đồ tiếp tế và bốc thương binh, nhưng sau đó đoàn trực thăng không trở lại nữa bởi vì các phi công bị ám ảnh do trong ngày có 8 trực thăng bị bắn rơi tại Căn cứ Delta.

-Buổi chiều, 10 xe tăng có trang bị súng phun lửa và bộ binh CSVN tấn công Căn cứ Delta, quân TQLC/VNCH bắn cháy 2 xe tăng đầu tiên bằng súng chống tăng hạng nhẹ (?), chiếc tăng thứ 3 bị trúng mìn, và 4 chiếc trúng bom của phi cơ.  Các xe tăng còn lại vẫn tiếp tục tấn công.  

-Bộ chỉ huy Lữ đoàn 147 TQLC/VNCH cùng với Tiểu đoàn 7 TQLC buộc phải rút khỏi Delta.  Tiểu đoàn 2 và Tiểu đoàn 4 TQLC từ bên ngoài Căn cứ đánh thọc sau lưng quân CSVN để tháo vòng vây cho BCH Lữ đoàn thoát ra.  Tất cả vừa đánh vừa rút về Căn cứ hỏa lực Hotel, cách 5 cây số về hướng Đông Bắc.  Căn cứ Hotel nằm ngay biên giới Lào Việt.

-Trong đêm đoàn quân di tản đụng độ với một toán phục kích của CSVN không rõ quân số nhưng sau đó quân TQLC đã đánh bạt toán phục kích và tiếp tục di chuyển

-Chi đoàn 11 Thiết kỵ và Tiểu đoàn 8 Dù VNCH bị tấn công gần Căn cứ Bravo.  Có gần 100 bị thương, 4 xe tăng M.41 và 13 thiết vận xa M.113 bị hủy hoại.

Ngày thứ 44, ngày 23-3

-Buổi sáng, Lữ đoàn 1 Thiết kỵ và các tiểu đoàn Dù về đến biên giới.  Suốt trận đánh, quân Thiết kỵ đã bị thiệt hại 98 chiến xa, trong đó có 22 xe tăng M.41 và 54 thiết vận xa M.113.

-Buổi sáng, BCH Lữ đoàn 258 TQLC/VNCH cùng với các tiểu đoàn 2,4 và 7 TQLC về đến Căn cứ Hotel với 230 người bị thương và 37 mất tích.

-Buổi chiều, các chiến xa VNCH cuối cùng về đến biên giới cùng với các đơn vị cuối cùng của binh chủng Dù.

-Buổi chiều tối, BCH Lữ đoàn 147/TQLC và 3 tiểu đoàn trực thuộc tại Căn cứ Delta được trực thăng bốc về Căn cứ Khe Sanh. 

Tại Washington, ngày 23-3, tức là ngày 24-3 tại Việt Nam;  Cuộn băng ghi âm tại Tòa Bạch Ốc được giải mật cho thấy Kissinger nói với Nixon :

“Tôi nghĩ cuộc hành quân này là một thành quả quan trọng, dù với nhiều hư hỏng [ Trong vấn đề chỉ huy và điều khiển hành quân ]”, “Tôi muốn nói thẳng với Tổng thống là… chính người của chúng ta đã làm chúng ta thất vọng chứ không phải (quân đội) VNCH”,

“Trời ơi, Abrams đi thăm gia đình bên Thái Lan hàng tuần trong khi chúng ta đặt tất cả vào chuyện này [ cuộc hành quân đánh qua Lào ]… Rồi bây giờ Abrams bắt đầu uống rượu từ giữa trưa.  Tôi nghĩ rất kỹ, chúng ta có nên quyết định phải thay ông ta hay không?” ( Do Nguyễn Kỳ Phong dịch và trích đăng trong tác phẩm Vũng Lầy Của Bạch Ốc, trang 448 ).

Hồi ký của Tướng Haig, phụ tá của Kissinger cho biết :

Nixon gọi ông vào phòng, không giải thích gì, ra lệnh cho ông ‘về nhà chuẩn bị hành lý rồi lên máy bay chuyến sớm nhất qua Sài Gòn’, để thay Abrams làm Tư lệnh MACV.  Nhưng Haig dùng lời lẽ hợp lý để làm dịu cơn giận của Nixon.  Ngày hôm sau Nixon ra lệnh cho Haig bay qua Sài Gòn để duyệt xét tình hình cuộc hành quân ở Hạ Lào” ( Nguyễn Kỳ Phong, Vũng Lầy Của Bạch Ốc, trang 448 ).

Ngày thứ 45, ngày 24-3

-BCH Lữ đoàn 258 TQLC/VNCH tại Căn cứ Hotel được trực thăng của Hải quân HK từ ngoài hạm đội bay vào bốc về Căn cứ Khe Sanh cùng với 6 khẩu đại bác 105 ly và 4 khẩu đại bác 155 ly. Cuộc bốc quân này không được thông báo cho người chỉ huy cuộc hành quân là Tướng Hoàng Xuân Lãm biết. ( Do có sự hục hặc trước đó giữa Tướng Lãm và Tướng Lê Nguyên Khang, Tư lệnh Sư đoàn TQLC ).

*Chú giải :  Tướng chỉ huy và lệnh hành quân

Có sự trở ngại về chỉ huy hành quân mà trước đó không ai để ý, đó là Tướng Tư lệnh Sư đoàn Dù Dư Quốc Đống và Tướng Tư lệnh Sư đoàn TQLC Lê Nguyên Khang coi thường Tướng Lãm vì không phục.

Riêng Tướng Khang cho rằng Tướng Lãm là người của Tướng Thiệu, do phe đảng mà được làm Tư lệnh Quân đoàn chứ không có thực tài.  Trong cuộc chạy đua vào chiếc ghế Tổng thống năm 1967 thì Tướng Lãm tích cực ủng hộ Tướng Thiệu trong khi Tướng Khang là bạn thân của Tướng Kỳ ( Cùng khóa 1 Nam Định ) nên ủng hộ Tướng Kỳ.

Thực ra, năm 1966, sau vụ biến loạn Miền Trung khiến cho các ông tướng Tư lệnh vùng Nguyễn Chánh Thi, Chuân, Tôn Thất Đính, Huỳnh lần lượt bị bay chức, các tướng Nguyễn Hữu Có, Phạm Xuân Chiểu, Phan Xuân Nhuận bị kỷ luật.  Vì vậy tại Miền Trung lúc đó chỉ còn duy nhất Tướng Hoàng Xuân Lãm đang làm Tư lệnh Sư đoàn 2 Bộ binh cho nên ông được đề cử làm Tư lệnh Vùng 1. 

Vả lại Tướng Lãm là người sinh trưởng tại Huế, lại là đảng viên của đảng Đại Việt, thân phụ của ông là cán bộ cao cấp của đảng Đại Việt tại Miền Trung cho nên hậu thuẩn chính trị của Tướng Lãm có thể bù lại cho những bất ổn chính trị tại Miền Trung sau cuộc biến động.  Sự lựa chọn Tướng Lãm làm Tư lệnh Vùng 1 thời đó là ngẫu nhiên và duy nhất chứ không còn ai .

*Diễn tiến hành quân trên đây được viết theo sách “Lam Son 719” của Thiếu tướng Nguyễn .  Những chi tiết trong sách do Tướng Hinh căn cứ theo “nhật ký hành quân” của MACV còn lưu lại tại Ngũ Giác Đài.

BÙI ANH TRINH

[post_connector_show_children slug=”t%e1%bb%ad-chi%e1%ba%bfn-h%e1%ba%a1-l%c3%a0o” parent=”25256″ link=”true” excerpt=”false”]