Bài 4. Phan Tư Nghĩa – Có 2 cháu gái lấy quỷ (đều cưới sau 45) – bản thân tên hay nhầm là Phan Tử Nghĩa

 Ông chú và hai người cháu gái họ Phan

http://antgct.cand.com.vn/So-tay/Ong-chu-va-hai-nguoi-chau-gai-ho-Phan-310514/

04/11/2007

3/9/2007, cụ Phan Tư Nghĩa lên cơn đau đột ngột, phải vào bệnh viện cấp cứu. Các con cháu của cụ và cả hai người cháu gái Phan Thị Phúc, Phan Thị Oanh có mặt đầy đủ bên giường bệnh, cùng bàn việc hai năm mươi cho cụ. Cụ là Uỷ viên Thư ký Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trước khi nghỉ hưu; được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng nhất.

Tôi từng công tác nhiều năm với chị Phan Thị Oanh ở TTXVN, người hai lần được đánh máy phục vụ Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc trong kháng chiến chống Pháp và “trở thành nhà báo là nhờ sự rèn luyện của người thủ trưởng kính mến, nhà thơ Bút Tre”. Nhà có hai chị em gái thì cả hai đều có chồng làm Bộ trưởng, một là Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao, một là Bộ trưởng Điện-Than.

Biết tôi có ý định viết về chị và gia đình, chị tế nhị từ chối, nhưng lại bảo nếu có viết thì hãy viết về ông chú ruột của chị, một nhân sĩ trí thức tôi từng nghe danh từ mấy chục năm trước, nguyên là đại biểu Quốc hội Khóa đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nguyên Tổng Thư ký đầu tiên của Đảng Xã hội Việt Nam: cụ Phan Tư Nghĩa. Cụ là Ủy viên Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trước khi nghỉ hưu; được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng nhất.

Bài Pháp văn và tấm giấy khen bị xé

Chị Phan Thục Anh, con gái cụ Phan Tư Nghĩa, Tiến sĩ hoá học, nguyên giảng viên Trường Đại học Dược khoa Hà Nội đưa cho tôi một tập giấy dày, chi chít chữ viết tay trên giấy khổ A4 đã ngả màu vàng.

Đó là tập Hồi ký của cụ Phan Tư Nghĩa viết cách đây 15 năm. Tôi đọc từng trang Hồi ký viết tay của cụ, vừa cảm động vừa kính phục cụ cùng nhiều vị nhân sĩ, trí thức có tên tuổi dưới chế độ thực dân Pháp đã từ bỏ danh vọng, địa vị, giàu sang để tham gia cách mạng và kháng chiến.

Cụ Phan Tư Nghĩa, mà nhiều người, “trừ ông Tôn Quang Phiệt và ông Cù Huy Cận”, đều gọi nhầm là Phan Tử Nghĩa, sinh năm 1910, trong một gia đình quan lại phong kiến lâu đời, cha thuộc hàng “tai to mặt lớn” dưới chế độ thực dân Pháp, từng làm Án sát Ninh Bình, Tuần phủ Kiến An, Tổng đốc Bắc Ninh…

…Những năm tháng ở Pháp và phiên tòa được xử trắng án

…Năm 1933, Phan Tư Nghĩa rời Pháp về nước. Anh bị giam lỏng tại nhà ở Kiến An hai năm, cuối năm 1935, mới lên Hà Nội, bí mật bắt liên lạc với một đảng viên cộng sản mới ở tù ra.

Anh được giao nhiệm vụ cùng một số trí thức yêu nước xuất bản tờ báo tiếng Pháp Le Travail (Lao động), đấu tranh đòi quyền dân chủ, dân sinh. …

Cuối năm 1937, anh và hai người cộng sự ở báo Rassemblement lại bị đưa ra Toà Đại hình Pháp ở Đông Dương xét xử. Nhưng trước lý lẽ của ông Lambert, một luật sư người Pháp khá nổi tiếng, lại được ông Hồ Đắc Điềm, “luật sư và là nhà quý tộc lớn, em vợ của vua Khải Định”, thành viên của Bồi thẩm đoàn trong vụ xử án này bảo vệ, Phan Tư Nghĩa và hai người cộng sự được xử trắng án.

Cách mạng Tháng 8/1945 thành công, Phan Tư Nghĩa được cử làm Ủy viên Ủy ban Nhân dân Cách mạng Bắc Bộ và được bầu là đại biểu Quốc hội Khoá đầu tiên của tỉnh Thái Bình.

…”Ông mối” và chén rượu của người bạn cũ

Trước Cách mạng Tháng 8/1945, nhà ông Phan Tư Nghĩa ở Hà Nội là nơi nhiều cán bộ cộng sản bí mật lui tới, trong đó có các đồng chí: Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Mười Hương…

Nhớ lại thời kỳ này, bà Phan Thị Phúc, cháu gái của cụ Phan Tư Nghĩa đã kể với nhà văn, nhà báo Nguyệt Tú, vợ của cố Chủ tịch Quốc hội Lê Quang Đạo: “Mình sớm được giác ngộ cách mạng là nhờ ông chú ruột Phan Tư Nghĩa. Từ năm 15 tuổi mình làm liên lạc cho chú và tham gia các hoạt động của Mặt trận Việt Minh… Mình gặp anh Thạch lần đầu tiên trong cuộc họp ở nhà chú mình. Hồi ấy, anh Thạch làm Bí thư cho anh Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Lúc gặp mình anh ấy vừa ở tù Sơn La ra…”. (Chuyện tình của các chính khách Việt Nam, Nguyệt Tú – Nguyệt Tĩnh, NXB Phụ nữ, năm 2006, tr.104,105).

Năm 1947, chính Chủ tịch Tôn Đức Thắng đã đại diện cho nhà trai trong lễ thành hôn của anh chị Nguyễn Cơ Thạch – Phan Thị Phúc. Sau này đồng chí Nguyễn Cơ Thạch là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao.

Còn cô cháu gái Phan Thị Oanh, sau khi được chị gái đưa lên chiến khu Việt Bắc tham gia kháng chiến, tại cơ quan của ông chú ruột Phan Tư Nghĩa lần đầu tiên gặp đồng chí Nguyễn Chấn, cũng là một “tù nhân Cộng sản” từng vượt tù Hỏa Lò, Hà Nội, lúc đó là Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Yên. Chính ông Phan Tư Nghĩa là “ông mối” tác thành hạnh phúc cho vợ chồng chị. Sau này, đồng chí Nguyễn Chấn là Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Điện-Than.

…Nhà báo Nguyễn Lưu kể với tôi một câu chuyện khác về cụ Phan Tư Nghĩa. Trước khi mất, cha anh, cụ Nguyễn Xiển, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Tổng Thư ký Đảng Xã hội Việt Nam, thường nhắc đến hai người là Giáo sư Trần Văn Giàu và cụ Phan Tư Nghĩa.

Dương Đức Quảng

1. Ve 2 chau gai cuoi sau 45

Đã xem 8 lần

Ủng hộ nhóm Văn tuyển.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments